Mr. Milyoner

Tasarruf + Birikim + Yatırım = Finansal Özgürlük

Yatırım Araçları Getiri Karşılaştırması 2003-2019

2018’in hemen başında bu karşılaştırmanın aynısını yapmıştım (Link). Aradan zaman geçti, geldik 2019’un sonlarına! Aslında bu kıyaslamayı 2018 sonu için yapmam gerekirdi ama kusura bakmayın.. Bari ağustos sonu itibarıyla olanını yapalım da görelim: Uzun vadede Yastık altı Dolar, Vadeli Dolar, Euro, Vadeli Türk Lirası Mevduat, Borsa ve Altın yatırımlarından hangisi daha çok kazandırmış?

Gazetelerde, televizyonlarda, sosyal medyada vs. her gün/mütemadiyen: “Dolar/Altın/Borsa bugün yüzde bilmem kaç arttı/azaldı!” haberlerini görüyoruz. Asansör gibi hepsi de mübarekler! Bir gün aşağı bir gün yukarı… Kafamız karışıyor doğal olarak; ülen bunların hangisi sürekli artanı acaba 🙂 diye merak ediyoruz ama buna cevap veren de yok! Nadir de olsa “Geçen yıl şuna yatıranlar şu kadar kazandı!” diye haberler de görmüyor değiliz hani! Fakat o da uzun vadede bizim gibi parasının değerini korumaya çalışan sıradan vatandaşın sorularına cevap olamıyor.

O kadar “ekonomistimiz” “finans uzmanımız” var ama kimse uzun vadede birikimli olarak durum nedir bakmıyor! Kritik kelime birikimli! Yani üstüne koyarak ilerleyen.. Mesela Sn. Abdurrahman Yıldırım (Habertürk gazetesi ekonomi yazarı) geçen yıl bir tablo hazırlamıştı, aşağıda görebilirsiniz, son 30 yılın kazançlarını alt alta koymuş ama hiçbir şey anlaşılmıyor.. Kusura bakmasın ama öyle..

Yöntem

Öyle akademisyen filan değilim, iktisat mezunuyum ama burada Küçük Yatırımcı gözünden, hepimize hitap eden bir şekilde yazacağım (bari biri yapsın artık di mi!). Peki yöntem fln ne şimdi derseniz de, bazı okuyucular çalışmayı daha iyi anlamak ve sorgulamak için belirli noktaları merak ediyorlar. Eğer “ben sonuca bakarım, hesap kitap uğraştırma” derseniz bu kısmı atlayabilirsiniz.

Kapsam – Neleri Karşılaştırıyoruz?

Küçük Yatırımcı olarak en çok ilgimizi çektiğini düşündüğüm enstrümanları kapsama aldım. Bunlar da;

  • BIST100
  • BIST30
  • XTM25 (Temettü 25 endeksi)
  • Yastık altı/ Vadesiz Dolar
  • Vadeli Dolar Mevduat
  • Euro
  • Gram Altın
  • Vadeli Türk Lirası Mevduat
  • Enflasyon (TÜFE)

Zaman Aralığı – Neden 2003?

Karşılaştırma yaptığımız bütün araçların tarihsel olarak bir nominal fiyatı var, yani BIST100’ün veya doların istediğiniz tarihteki kapanış değerini bulabilirsiniz. Fakat Enflasyon, yani TÜFE, istatistik kurumu TÜİK tarafından hesaplanan bir veri, ve kendi gerekçeleri ölçüsünde hesaplama yöntemini/sepetini belirli aralıklarla değiştiriyorlar. Mesela 1987, 1994, 2003 tarihlerinde değişikliklere gitmişler. Bu da enflasyonu süregelen şekilde izlemeyi zorlaştırıyor. O yüzden en güncel veri tarihi olan 2003’ten yola çıktım ve bütün analizin temelini 2003 Ocak ayından attık.

Endeksleme – Nasıl 2003 Ocak’ta Hepsi Aynı Noktada?

Başlangıç tarihi olarak 2003 Ocak ayını seçtik. Fakat ikinci zorluk; bu tarihte örneğin Dolar 1,66 TL, BIST100 10.525 (O zamanlar adı İMKB100 tabi, hey gidi günler!), Gram Altın 19,95 TL -hepsi için altı sıfır atılmış şekilde-. Yani hepsi farklı bir noktada, sıfırdan başlayıp nereye gittiklerini tek grafikte göstermek mümkün değildi.

Bu noktada endeksleme yöntemini tercih ettim. TÜFE, 2003 yılı aysonu ortalamaları olan 100’e endekslenmişti; ben de aynı şekilde diğer bütün yatırım araçlarını 2003 yılı aysonu ortalamalarını 100 olacak şekilde endeksledim. Tam olarak nasıl yaptığımı anlatması zor olabilir, detaya gerek yok.

Buna ne gerek var diyenler olabilir aranızda. Hepsini 15 yılda şu kadar artmış diye alt alta koyabilirdin.. Ama grafiği görmek çok farklı olacak buna emin olun! Mesela size bir örnek göstereyim:

Sn. Abdurrahman Yıldırım, Habertürk gazetesi yazarı, çok güzel bir analiz paylaşmış. Bu da o analizin sonucu. Ben faydalanmıştım kendi adıma, ama yine de sizce bu şekilde görmek mi daha iyi, yoksa grafik olarak mı? İnanın bayağı uğraştırdı beni bu analiz, ama çok tatlı oldu grafik 🙂

Vadeli Mevduatları Nasıl Hesapladım?

Karşılaştırmamızda kullanmak için Dolar ve Türk Lirası için vadeli mevduat hesaplamasını da yaptım. Bunu da;

  • Önce TCMB’nin EVDS sisteminden 2003 – 2019 arasındaki Bankaların ortalama 1 yıl ve üzeri mevduata verdiği faiz oranlarını çektim,
  • Dolar ve Türk Lirası için ayrı ayrı stopaj oranları yıl yıl (sık sık değişmişler!) internet taramasıyla elde ederek net faiz oranlarını hesapladım,
  • 2003 yılından başlayarak her ocak ayında 1 yıllık mevduatlarla birikimli olarak (kazanılan faizin bir sonraki yıl da mevduatta tutulduğu) değerledim,
  • 2019 için de sadece 8 aylık tahakkuk eden getiriyi sonuca ekledim.

Sonuç

Lafı fazla uzatmadan direkt olarak yıl bazındaki ana grafiği sunuyorum:

Uzun Vadeli Yatırım – UVY

16,5 yıl gerçekten de uzun vade. Yatırım kararları alırken çoğumuz bırakın 16 yılı, genelde 1-2 aylık vadeler üzerinden düşünüyoruz. Bunun birçok sebebi var: Sabırsızlık, hiç nakit/hareket alanı bırakmama, duygusallık/panik vs. Oysa ki:

Warren Buffett: Bizim favori tutma süremiz sonsuza kadardır.

Ben de istisna değilim, yaptığım yatırımları çeşitli nedenlerle tutamayıp satmak zorunda kaldığım, sıkılıp/korkup veya bilgisizlikten sattığım oldu. Hatta ilk hisselerim olan ASELSAN ve BİM AŞ hisselerini satmayıp tutsaydım ne olurdu diye bir hesaplama da yapmıştım.

Yatırım Araçları Getiri Karşılaştırması, Tespitler

Kısaca sıralıyorum:

  • 2017 yılı sonu itibarıyla Borsa öndeydi, fakat son bir buçuk yılda zaten iyi durumda olan Gram Altın yaptığı müthiş atakla açık ara önde kapatmış! Borsa/faiz vs uğraşmadan en güzel kazancı anneannelerimiz yapmış!
  • Altından sonra ikinci grupta, sırasıyla XTM25, BIST100 ve BIST30‘u görüyoruz. 2017’den sonra durumları pek iç açıcı görünmeseler de hala diğer yatırım araçlarından (dolar, euro ve vadeli TL) çok daha iyi durumdalar!
  • Geçen sefer olduğu gibi yine beni şaşırtan Vadeli Türk Lirası Mevduat, gram altın ve borsadan sonra en çok kazandıran oldu. Bileşik faizin gücü derken boşuna söylememişler.
  • Dolar ve Euro ise yerlerde sürünüyor. Bırakın kâr etmeyi, enflasyonun bile altında kalarak para kaybettirmiş uzun vadede. Ben de şaşkınım, çünkü kısa vadeli olarak ben de dolara yatırım yapıyorum. Ama uzun vadede sürekli olarak yastık altı döviz tutmak avantajlı değil! Bu sefer önceki analize göre farklı olarak Vadeli Dolar Mevduatı da listeye ekledim. %3-4 gibi çok düşük faiz oranları getirmesine rağmen, 16 yılın sonunda yastık altındaki dolara göre %48 fark oluşmuş! (Süre uzadıkça fark daha da açılacaktır)

Son Değerlendirme

Evet son 16 yılda şunlar kazandırdı, bu gelecek yıllarda da böyle olacak anlamına gelmez! Fakat bence bu yazının bana ve umarım sizlere kazandırdığı az da olsa bazı hususlar var. Örneğin 16,5 yılda dolar kuru  3,5 katına çıkmış fakat Türk Lirası mevduatın karşısında geride kalmış! Bu beni çok şaşırttı! Veya yastık altındaki doların 16,5 yılın sonunda vadeli dolara karşı %50 geride kalması da..

Her ne kadar okusak ve araştırsak da yine yanlışlar yapacağız ve belki para kaybedeceğiz. Fakat genel geçer, doğruluğu test edilmemiş bilgileri kabul etmeyeceğiz. Sürekli öğrenecek, bilgilerimizi tazeleyeceğiz. Ve tabii ki sonuçta hepimiz finansal özgürlüğe kavuşacağız!

Mr. Milyoner


Yazıyı beğendiyseniz diğer popüler yazılarım:

Yeni yazılar için TwitterFacebook ve Instagram hesaplarından takipte kalın!

Beğendiyseniz lütfen sosyal medyada paylaşın! Soru ve görüşlerinizi de yorum olarak bırakın! Teşekkürler

 

Notlar:

*XTM25 endeksi 2011 yılından itibaren yayınlanmaya başladı. O yüzden karşılaştırmaya bu tarihten itibaren girdi.

 

Previous

Enflasyon Ne Kadar Yüksek?

Next

Vatandaş Ekonomisi Röportajları #1 – Sn. Engin Yılmaz

26 Comments

  1. Mustafa

    Hocam yazılarınızı çok özlemişiz. Yine özenli ve detaylı bir yazı olmuş. Paylaşım için çok teşekkürler. Umarım bu kadar süre bizleri yazısız bırakmazsınız.
    Tekrar hoşgeldiniz 🙂

    • Merhaba Mustafa,

      Umarım daha fazla zaman ayıracağım yazılar için, önerilerin varsa iletebilirsin.

      Teşekkürler.

      • Mustafa

        Altın ile ilgili bir yazı olabilir belki hocam. 2019 – 2020 altın yılı olacak deniyor. Bu konuda düşüncelerinizi paylaşma imkanınız olursa memnun olurum.

        • Merhaba Mustafa Bey,

          Altın hakkında 2018 yılında yanıldım ve para kaybettim, açıkçası daha kendim için güzel bir strateji belirleyemiyorum 🙂 O yüzden ileriye dönük başarılı bir projeksiyon yapabilir miyim emin değilim..

          Selamlar.

  2. Erol

    Kira geliri mantıklı bir yatırım tercihi olur msizce?

  3. murat

    Hocam bu çalışma için teşekkür ederim. İzninizle bir kaç sorum var. Borsa hisselerinde temettü teminata eklenerek mi bu çalışma yapıldı acaba? Diğer konuda vadeli dolar yerine eurobond yapılsa 2. sırayı alabilir miydi acaba?

    • Merhaba Murat Bey,

      Öncelikle ilginiz için ben teşekkür ederim. Çok güzel bir soru sordunuz; maalesef BIST100 veya tek tek hisse anlamında da “Dividend Reinvested” yani sorunuz üzere alınan temettülerin tutarıyla tekrar hisse alınsaydı ne olurdu şeklinde bir hesaplama yapabilmek için gerekli verilere veya bir hesaplama aracına ulaşamadım.

      Eğer okuyuculardan bu konuda bir tavsiye olursa ilgilenip hesaplamak isterim. Ama bu haliyle alınan temettüler bu hesaplamada yok..

  4. Alaaddin

    Hocam yazı çok güzel olmuş bu temettü 25 hissesi de temettü veriyor mu veriyorsa ne şekilde ne zaman veriyor bilgi verirseniz sevinirim

    • Merhaba Alaaddin Bey,

      İlginiz için ben teşekkür ederim. XTM25 aslında BIST100 ve BIST30 gibi bir endeks, en çok temettü veren 25 hisseden oluşuyor. Hangi hisselerin olduğunu şu linkten görebilirsiniz: XTM25 hisseleri.

      Yurtdışında böyle endekslere yatırım yapabilmek için çok sayıda ETF olsa da maalesef ülkemizde sadece bir tane, o da sadece en büyük 20 hissenin olduğu DJIST. Temettü hisselerinin hepsine tek yerden yatırım yapılamıyor..

      Selamlar.

  5. Kenan

    Merhaba bitcoin gibi kripto para yatırımları hakkında bir çalışmanız olacak mı? Teşekkürler

  6. Nedim

    Sayın hocam çok tşk ederim. 2013 tarihinden itibaren yapılsaydı hesaplama dolar bist100 ü geçebilirmiydi? Çünkü 2013 ten sonra temettü yatırumcılığı dolar karşısında öldü diyenler var.

    • Merhaba Nedim Bey,

      Başlangıç yılı yapılan karşılaştırmalarda hayli önemli.
      +Dolar 2003’den 2013 sonuna kadar 11 yılda sadece %7 artarken, 2013’ten günümüze ise %216!
      +BIST100 2003’den 2013 sonuna kadar 11 yılda %573 artarken, 2013’ten günümüze ise sadece %26!
      +XTM25 2011’den başladığı için 2013’den bu yana %52 artmış.

      Önermeniz bu durumda hayli doğru, 2013’ten bu yana temettü hisseleri %52 artarken dolar %216 ile çok daha fazla kazandırmış..

      Selamlar.

  7. Özkan

    Hocam yazılarınızı sıkı takip ediyorum. Buraya yorum yazan arkadaşların bir kısmı(bende dahil olmak üzere) sayenizde tasarruf ve birikim olayını iyi derecede yapabiliyor diye düşünüyorum. İkinci önemli kısım ise doğru verimli yatırım…

    Temettü hisselerinden yapılan bir portföyün (hisse sayısı az yada fazla olabilir) şampiyon gram altınla olan savaşını merak ettim doğrusu. Böyle bir çalışma birçok arkadaşın ilgisini çeker diye düşünüyorum.

    • Merhaba Özkan Bey,

      XTM25, yani temettü şampiyonları karşılaştırması zaten çalışmamızda mevcut, ama spesifik seçilen hisselerde durum farklı olabilirdi tabii.

      Selamlar.

      • Özkan

        Demek istediğim alınan temettüler ile tekrar hisse alınmasıydı, saygılar.

  8. Evrm

    Merhabalar,
    Uzun suredir youtube gibi kanallardan yabanci vlogger ve bloggerlari ekonomik anlamda kendimi gelistirmek icin takip ediyordum ancak birkac ay once sitenizle ve sizinle tanistigim icin cok memnun oldum. Yaziniz icin cok tesekkurler. Size bu yorumu yazmamin nedeni universiteyi yeni bitirdim ve 33 bin tllik kyk borcu geri odemesi beni bekliyor. 2 sene bekleme hakkimizin oldugunu biliyorum ancak erken odemede veya odemeye baslamada sanirim bazi indirim haklarimiz doguyor. Yi-ufe uzerinden tabi. Size sorumsa: Sizce odemeye ne zaman baslamak uzun vadede en buyuk kari getirir? Su an asgari ucrete yakin bir maas aliyorum ancak ailemle yasadigim icin biraz beni sosyal anlamda zorlasa da odemeye baslayabilirim diye dusundum. Lakin 1-2 sene sonra odemeye baslarsam beni daha cok mutlu edecek. (2 sene sonra odemeye baslanirsa enflasyon uzerinden ciddi kar elde edilebilir gibi ibareler de mevcut)
    Bu odemeyle ilgili maalesef cok kaynaga ulasamadim ve okuduklarim da anlamamama yetmedi. Sizce ne zaman odemeye baslamak daha mantikli olur? Bir fikir verirseniz cok sevinirim.
    Saygilarimla

    • Merhaba Evrm,

      İlgin için teşekkür ederim öncelikle. Öğrenim kredisini ödediğim günleri bana hatırlattın.. Sana daha net cevap verebilmem için bazı sorularıma cevap vermeni rica ediyorum:

      +Şu an 33 bin TL tutarındaki borcun için bir ödeme planı çıkardı mı KYK, çıkardı ise ödeme aralıkları, taksit sayısı ve tutarı vb. bilgiler?
      +Eğer çıkardı ise bu 33 bin TL’nin ne kadar anapara, ne kadarı faiz?
      +2 yıllık bekleme süresinden önce ödemen durumunda uygulanacak indirim oranı nedir?

      Bunları bilmeden sana sağlıklı bir cevap veremem.

      Selamlar.

      • Evrm

        Tekrardan merhaba,
        01/2014 – 06/2019 aylari arasinda kredi aldim.
        15-16 doneminde 330tlden yillik toplam 3960tl,
        16-17 arasinda 400 tlden 4800 tl,
        17-18 arasinda 425tlden 5100 tl,
        18-19 doneminde aylik 500 tl olmak uzere yillik 6000tl,
        01/19 – 06/19 arasinda da aylik 500 tl olmak uzere toplam 3000tl kredi aldim.
        Boylece anapara 22bin860 tl ediyor. Lakin yi üfe ile beraber hesaplaninca toplam odeyecegim miktar 33bin659 tl.
        Odeme planinda 630, 623, 614……..508, 538, 529, 500 tl gibi hemen hemen her ay farkli miktarlar mevcut. Odeme araligi ise 07/2021 – 12/2025. Taksit sayisi, kredinin alindigi ay sayisina esit. Yani 54 ay boyunca, her ayin son is gunune kadar o ayki taksidin odenmesi gerekiyormus.

        Eger ilk bir sene icinde odersem yi üfe uzerinden %30, eger ikinci sene bitmeden odersem %20lik yi üfe indirimi uygulanacakmis. Benim anlamadigim kisim her ay ve senede yi-üfe ile yapilan yeniden hesaplamalar. Ve bu hesaplamalara bagli olarak odeyecegim miktarlardaki degisimler.

        2 sene sonra odemeye basladigim takdirde, enflasyon uzerinden yeniden hesaplamaya tabi olmayacagi icin (kredinin bittigi zamanki enflasyonla hesaplanmis) enflasyon uzerinden de kar edilebilir gibi ibarelerle de karsilastim.
        Umarim yeterince guzel aciklayabilmisimdir.
        Saygilarimla

      • Faruk

        Sayın hocam benim yeni dikkatimi çeken ve bu konuyla ilgili çok fazla yazıyada rastlamadığım artık bankaların internet şubelerinden de çok kolay alınıp satılabilen yatırım fonlarıyla ilgili bir yazı yazabilirmisiniz.

        • Merhaba Faruk Bey,

          Haklısınız yatırım fonları kolayca alınıp satılabiliyor, ETF’lerle ilgili bir yazım var orada bahsetmiştim biraz. Ama dediğiniz gibi fonlara özel bir yazı hazırlasam iyi olur, listeme ekliyorum. Umarım çok gecikmeden hazırlarım. Bu arada siz de aklınızda olan fonlar varsa paylaşabilirsiniz.

          Selamlar.

  9. cenk

    Merhaba Sn. Mr. Milyoner,

    Bugün 100.000 TL’yi aylik TL mevduata koyarsak YKB %14 veriyor. Yıllık koyarsak %12 veriyor. Bu durumu kendi kararımız açısından nasıl yorumlamalıyız? İkinci olarak banka neden faizi yıllık da düşürüyor? Teşekkür ederim.

    • Merhaba Cenk Bey,

      Banka faizlerin uzun vadede faizlerin düşeceği beklentisiyle daha az faiz teklif ediyor. 1 aylık mevduatınız sona erip yeniden faiz oranı sorduğunuzda daha da düşük faiz ortamı olacağını tahmin ediyor.

      Selamlar.

  10. Kerem

    Merhaba,
    Bu listeye Nasdaq gibi yabanci bi endeksle de karsilastirma eklesek guzel olabilir.

    Bir de arkadaslarim yaziya ‘bitcoin’ de var dediler; o daha saf altin 😉

    • Merhaba Kerem,

      Nasdaq değil ama S&P500 ile BIST100 ü karşılaştırmıştım. O yazıya şu linkten bakabilirsin.
      Bitcoini listeye eklersek grafik bozulur herhalde, çünkü binlerce kata çıkmıştır herhalde 16 yılda 🙂

      Selamlar.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Powered by WordPress & Theme by Anders Norén

error: Alıntı yapmak için lütfen iletisim@mrmilyoner.net adresinden iletişime geçiniz!